Lament Għal Ignacio Sanchez Méjias By Federico Garcia Lorca (Translated Into Maltese)

Poem By Therese Pace

1 Il-COGIDA U L-MEWT
Fil-ħamsa ta' waranofsinhar.
Kienu eżatt il-ħamsa ta' waranofsinhar.

Tfajjel ġab il-liżar abjad
fil-ħamsa ta' waranofsinhar.

Ġewlaq ġir ippreparat għal-lest
fil-ħamsa ta' waranofsinhar.

Il-bqija kien mewt, u mewt biss.
Fil-ħamsa ta' waranofsinhar.


Ir-riħ ġarr miegħu t-tajjar
fil-ħamsa ta' waranofsinhar

u l-ossidu ferrex kristall u nikil
fil-ħamsa ta' waranofsinhar.

Issa l-ħamiema u l-leopard jitqabdu
fil-ħamsa ta' waranofsinhar.

u koxxa iddolorata b'qarn
fil-ħamsa ta' waranofsinhar.

Beda d-daqq tal-korda l-baxxa
fil-ħamsa ta' waranofsinhar

qniepen ta' arseniku u duħħan
fil-ħamsa ta' waranofsinhar.

Gruppi ta' skiet fl-irkejjen
fil-ħamsa ta' waranofsinhar.

U l-barri biss b'qalbu ferħana!
fil-ħamsa ta' waranofsinhar.

Hu u ġej l-għaraq tas-silġ
fil-ħamsa ta' waranofsinhar,

Meta l-arena tal-barri kienet miksija bil-jodju
fil-ħamsa ta' waranofsinhar.

Il-mewt biedet bajd fil-ġerħa
fil-ħamsa ta' waranofsinhar.

Fil-ħamsa ta' waranofsinhar.
Eżatt fil-ħamsa ta' waranofsinhar.


Tebut fuq ir-roti hi soddtu
fil-ħamsa ta' waranofsinhar.

Għadam u flawti jidwu f'widnejh
fil-ħamsa ta' waranofsinhar.

Issa l-barri diġa qed jonfor minn ġe' moħħu
fil-ħamsa ta' waranofsinhar.

Il-kamra kienet tiddi bl-agunija
fil-ħamsa ta' waranofsinhar.

Fil-bogħod issa tiġi l-gangrena
fil-ħamsa ta' waranofsinhar.

Qarn tal-ġilju fil-wirkejn ħadrana
Fil-ħamsa ta' waranofsinhar.

Il-ġrieħi kienu jikwu bħax-xmux
fil-ħamsa ta' waranofsinhar,

u l-folla kienet qed tkisser it-twieqi
fil-ħamsa ta' waranofsinhar.

Fil-ħamsa ta' waranofsinhar.
Ah, dik il-ħamsa ta' waranofsinhar fatali!

Kienu l-ħamsa fuq l-arloġġi kollha!
Kienu l-ħamsa fid-dell ta' waranofsinhar!



2 ID-DEMM IMXERRED

Ma narahx!

Għidu lill-qamar jiġi,
għax ma rridx nara d-demm
ta' Ignacio fuq ir-ramel.

Ma rridx narah!

Il-qamar infetaħ beraħ.
Żwiemel ta' sħajjeb wieqfa ċassi,
u l-arena griża tal-ħolm
biż-żafżaf fil-barreras.

Ma rridx narah!
Ħalluli l-memorja titkebbes!
Fietel il-ġiżimin
ta' bjuda hekk ċkejkuna!

Ma rridx narah!

Il-baqra tad-dinja antika
għaddiet ilsienha mnikket
fuq gelgul demm
imxerred fuq ir-ramel,
u l-barrin ta' Guisando,
ftit mewt u ftit ħaġar,
għajtu bħal żewġ sekli
imxebbgħin idommu l-art.

Le.
Ma rridx narah!
Ignacio jitla' l-istrati
b'mewtu kollha fuq spallejh.
Huwa fittex it-tbexbix
imma t-tbexbix ma kienx aktar.
Ifittex il-profil kunfidenti tiegħu
u l-ħolma tikkonfondih.
Fittex lil ġismu sabiħ
u ltaqa' ma' demmu mibruħ.
Titolbunix narah!
Ma rridx nisma' l-gelgul jispara
kull darba b'inqas saħħa:
dik il-qabża li ddawwal
il-fillieri tal-imgħaqad, u tixtered
fuq il-courderoy u fuq il-ġilda
ta' multitudni għatxana.
Min qiegħed jgħajjat li għandi nersaq viċin!
Titolbunix narah!

Għajnejh ma ngħalqux
meta l-qrun fil-qrib lemaħ,
imma l-ommijiet terribbli
għollew rashom.
U mal-irziezet tal-ifrat,
telgħet arja ta' ilħna sigrieti,
jgħajtu lill-barrin ċelesti,
raħħala taċ-ċpar pallidu.
Ma kien hemm ebda prinċep f'Sivilja
li seta' jitqabbel miegħu,
la xabla bħal tiegħu,
la qalb hekk ta' vera.
Bħal xmara ta' ljuni
kienet saħħtu meraviljuża,
u bħal sider tal-irħam kienet soda
il-prudenza miġbuda tiegħu.
L-arja ta' Ruma Andalużjana
induratlu lil rasu
fejn tbissimtu kienet bħal nard ifuħ
ta' dehen u intelliġenza.

X'kobor ta' toreador kien fl-arena!
X'ħaddiem tal-id tajjeb kien fis-sierra!
Kemm kien ġentili mas-sbul tal-qamħ!
Kemm kien iebes mal-ixpruni!
Kemm kien ħelu mal-indewwa!
Kemm kien igħammex fil-fiesta!
Kemm kien tremend
mal-aħħar banderillas tad-dlam!

Imm'issa rieqed bla tmiem.
Issa l-ħażiż u l-ħaxix
Jiftħu, b'subgħajn felħana,
il-fjura tal-kranju tiegħu.
u issa demmu joħroġ ikanta;
ikanta fl-artijiet mgħaddra u fil-mergħat,
jiżloq fuq il-qrejjen iffriżati,
itemtem bla ruħ fiċ-ċpar
jitfixkel f'elf difer ta' bhima
bħal ilsien twil, imdejjaq, oskur,
biex jifforma għadira ta' agunija
ħdejn il-Quadalguivir kewkbiena.
O, ħajt bajdan ta' Spanja!
O, barri sewdien tan-niket!
O, demm iebes ta' Ignacio!
O, rużinjol tal-vini tiegħu!
Le!
Ma narahx!
Ebda kalċi ma jista' jesgħu,
ebda ħuttaf ma jista' jixorbu,
ebda ġlata tad-dawl ma tista' tberrdu,
jew għanja, jew dulluvju ta' ġilju abjad,
ebda ħġieġ ma jista' jiksih bil-fidda.
Le.
Ma rridx narah!






3 IL-ĠISEM STENDUT

Il-ġebel huwa moħħ fejn il-ħolm jingħi
bla l-ilma jserrep u ċ-ċipress jiffriża.
Il-ġebel huwa spalla fuq xiex iġġorr iż-żmien
b'siġar iffurmati mid-dmugħ u ż-żagarelli u l-pjaneti.

Rajt ħalbiet tax-xita griżi jimxu lejn l-imwieġ
jerfgħu dirgħajhom torja mtertqa
biex jeħilsu mill-ħafna tal-ġebel mimdud
li jħollilhom riġlejhom, bla ma jxarrbilhom demmhom.

Għax il-ħaġar jiġbor żrieragħ u sħab,
skeletri tal-alwett u lupi tal-penumbra:
iżda la jrendi ħsejjes, la kristalli u lanqas nirien,
areni tal-barri biss u areni tal-barri u iktar areni tal-barri bla ħitan.

Issa, Ignacio, dak li twieled tat-tajjeb, imqiegħed fuq il-ħaġar.
Kollox mitmum! X'inhu jiġri! Xtarrulu wiċċu:
il-Mewt għattietu b'kubrit safrani
u poġġietlu fuqu r-ras ta' minotawr oskur.

Kollox mitmum! Ix-xita qed tinfidlu ħalqu.
l-arja, bħallikieku miġnuna, tħalli ‘l sidru mixrub
u l-imħabba, imxarrba għasra bid-dmugħ tas-silġ
issaħħan lilha nfisha fuq il-quċċata tal-merħla.

X'inhuma jgħidu? Waqa' skiet irejjaħ.
Ninsabu hawn b'ġisem mimdud li ser jintefa,
b'forma pura li kellha r-rużinjoli
u nilmħuha timtela' b'toqob bla qigħan.

Min ikemmex il-kefen? Dak li jgħid mhux veru!
Hawn ħadd ma jkanta, ħadd ma jibki fir-rokna,
ħadd ma jniggeż l-ixpruni, lanqas iwerwer lis-serp.
Hawn ma rrid xejn iktar għajr għajnejn tondi
biex nara ʼl ġismu bla ċans ta' mistrieħ.

Hawn, irrid nara ʼl dawk l-irġiel ta' leħen iebes.
Dawk li jkissru ż-żwiemel u jiddominaw lix-xmajjar;
dawk l-irġiel ta' skeletri jfaqqgħu li jkantaw
b'fomm mimli xemx u żnied.

Hawn irrid narahom. Quddiem il-ħaġar.
Quddiem dal-ġisem b'riedni miksura.
Irrid naf mingħandhom l-eżodu tat-triq
għal dal-kaptan imneħħi mill-mewt.

Irridhom juruni lament bħal xmara
li jkollha ċpar ħlejju u xtajtiet fondi,
biex jieħdu ġisem Ignacio fejn jintilef
bla ma jisma' t-tħarħir doppju tal-barrin.

Jitlef lilu nnifsu fl-arena tonda tal-qamar
li bħal tifla muġugħa li ma tiċċaqlaqx
tintilef fil-lejl ta' bla kant il-ħut
u fil-boskett abjad tad-duħħan iffriżat.

Ma rridhomx jgħattulu wiċċu bl-imkatar
għax inkella jidra l-mewt li qed iġorr.
Mur, Ignacio, tħossx it-tħanxir jaħraq.
Orqod, tir, strieħ: anke l-baħar imut!



4 RUĦ ASSENTI

Il-barri ma jafekx, lanqas it-tina,
lanqas iż-żwiemel, lanqas in-nemel ta' darek stess.
It-tfajjel u l-waranofsinhar ma jafukx
għax int mitt għal dejjem.

Ġenb il-ħaġar ma jafekx
lanqas is-satin sewdieni, fejn tinsab mitbuq.
Il-memorja siekta tiegħek ma tafekx
għax int mitt għal dejjem.

Tiġi l-Ħarifa b'bebbux abjad żgħir,
għeneb bil-lega u għoljiet imgeddsa,
imma ħadd ma jħarislek f'għajnejk
għax int mitt għal dejjem.

Għax int mitt għal dejjem,
bħall-mejtin kollha ta' fuq l-art,
bħall-mejtin kollha li huma minsija
f'munzell ta' klieb bla ħajja.

Ħadd ma jafek. Le. Imma jien ngħanni dwarek.
Għal ta' warajk, ngħanni dwar il-profil u l-grazzja tiegħek.
Dwar il-maturità insinji ta' fehemtek.
Dwar l-aptit tiegħek għall-mewt u t-togħma ta' fommha.
Dwar id-diqa tal-gost valoruż tiegħek ta' darba.

Irid jgħaddi żmien twil, jekk qatt, qabel jitwieled
Andalusjan hekk ta' veru, hekk għani fl-avventura.
Ngħanni dwar l-eleganza tiegħu bi kliem li jitniegħed,
u niftakar żiffa mnikkta fis-siġar taż-żebbuġ.

Therese Pace
(December 2014 Birkirkara, Malta)

Comments about Lament Għal Ignacio Sanchez Méjias By Federico Garcia Lorca (Translated Into Maltese)

There is no comment submitted by members.


Other poems of PACE

Matriarch

Offspring,
like your ancestors before you,
obsequious come to me,
your root, for inspiration.

Catching The Stars

I do the catwalk stunt on the red carpet
Naomi Campbell style, enchantment
blending me in with the surroundings.

Excess

When the eye is satisfied
it does not beg for lens
setting a precedent,
excess being to vision

Robert Frost

Stopping By Woods On A Snowy Evening