Papadi Ya Bophelo Ba Hae Kapa Lefu La Hae

Tankiso e ne e le ngwana ya sa tshwaneng le bashanyana ba gangata ba many le dilemo tse leshome le metso e mmedi.Ha dikolo do he do kwetsoe o he a etela laeborari ere ha bomatshaba sekolo ha ba mmotsa bore me eng a rata ho bala me ha dikolo do kwetswe ebile e le matsatsi a phomolo a ba araba a ntse a bososela are 'Tholang.Lona me tla bona.Me batla ho robe rekoto nna.Sepheo as ka as ho hlola me ikwalletse ka laeboraring me ho bala dibuka the ka moo kaofela.ha le ntsebe.Le tla mpona metswalle ya ka.Nna me batla ho ruteha ho feta lona kaofela Mona Qhanolong.Hats batho kaofela ba rutehileng ba tsebahalang ka mesebetsi ya bona e Merle ya hosebeletsa setjhaba ka botshepehi bahale ba ka me go ntate Nelson Mandela, ntate Steve Biko esitana le process Robert Sobukwe.'
E he e me toro ya moshanyana e mong me e mong lekeishining la Qhanollong ho ba modimo was bolo.O utlwe ya motho a ikana a re 'Nna ka tsatsi me le leng le tla mpona me we me le mohlaba dintlha me bapalla Pirates Kala Chiefs.Ho tloha moo me ya mose.Me tla do hlaba dintlha me etse rekoto ya ho hlaba dintlha ho feta Pele le Lionel Jessi.'Papadi ya bolo e he e fatwa haholo me batjha ba Petsana empa Tankiso o he a as e tsebe.Bolong e ne e le kgomo.Ere ha are o ya e raha a e hlabe kaa mokwebe e wele hole kwana Matebeleng ba qabohe ba mo tshehe kaofela balakaletsi.Ba e tsebang O he a ba LA kalletsa katleho a ba kgoyhalletse bore ba mamele ditaelo TSA mokwetlisi a re ba bale dibuka TSA bona, a ba hopotse bore ba hlomphe batswadi ba bona le matitjhere a bona, a boele a hopotse ho rapela le ho ho hlatswa meno a bona ha raro ka letsatsi.Tankiso o he a rata papadi ya chess ka pelo ya had kaofela.Bahale ba had ba papadi ya chess e he e le Paul Morphy, Mikhael Tal le Garry Kasparov.Boikemisetso ba had e he e le hoba mampodi was chess Mona Afrika Borwa jwaloka thatohatsi ya has Watu Kobese.Motho ya ileng a ruta Tankiso ho bapala chess me ntatae Pitso.Ha thaka TSA had do ile bolong Tankiso o he a ikwetlisa le ntatae ba e bapale jwalo hofihlela Tankiso a we a e tseba too ntatae ase a sa kgone ho hlola papading tsa bona tsa setswa le ho lengwe.Tankiso o ne a rata papadi y'a chess la pelo y'a hae kaofela hobane jwalo la mopresidente sa sa pele sa demokrasi sa mehleng monghadi Nelson Mandela Tankisi o ne a tseba hore chess e thusa motho ho rarolla mathata le ho tiisa motho tjhebelong pèle y'a hae.

Seterateng se yang laeboraring eo Tankiso a neng a e fetotse lelapa la habo la bobedi ho ne ho afjwa ka nkatana ke mosadi e mong ya neng a futsanehile ho feta bafutsanehi ba neng ba thefutswe ke kgodumodumo ya bofuma kaofela ha bona.Mosadi a bona hore bana ba hae ba tla tshwara ke T.B ha ba se je dijo tse ahang mmele.Yaba mosadi eo wa batho o nka khatheboto a tsebisa hore diphapusi tsa bao ba se nang bodulo di teng.Yaba maPakistani a ya mo lefa mme ba bula sephaza moo lapeng la mosadi eo.Ba tla bareki ba reka, ba reka.maPakistani ya eba barui.Tsa qala dipuo ka hara lekeishini la Qhanollong.
-Ha thwe maPakistani a ruile hobane ba hanela maAfrika Borwa ha a ya mesebetsing
-Ha thwe maPakistani a ruile bo mmamolapo ba ba tlisetseng bareki hape ba ruile thokolosi e foufatsang maAfrika Borwa hore ba se ke ba reka mavenkeleng a batho ba bo bona
-Ha thwe maPakistani a tlamehile hore a itlheke a seke a pheta a lebeha ka hara lekeishini la Qhanollong hang ka panyo ya leihlo hona bosiung boo.Yare maPakistani ha a ntse a ipotsa hore ba tla balehela kae ba hlasela baahi ba Qhanollong.Ba itahlela ka hara sephaza ba nka thepa kaofela.E itse ha basepolesa ha ba fihla ba fumana sephaza se tjhele lore.Morusu le botlokotseba ya aparela lekeishini la Qhanollong.Dipolayano tsa ata hara setjhaba.Ntata Tankiso yena le ba bang ba neng ba sena molato ba fetoha mahlatsipa a ketso tsa bosinyi, a thakgiswa, a hlajakwa ka dithipa a fumanwa a na le maqeba a mangata mmele e se a iketse badimong.Ba tla bo maloma Tankiso le bo rangwanae ba mo felehetsa ho ya nqalong ya bafu.
Ha feta dikgwedi tse ka bang tshelela mosadi are bosiu ha a bo hlothe.A re yena o lora ditoro tse mpe ha a robetse o utlwa diqi tsa bana ba batho ba bolailweng ka sehloho mohla ho neng ho tjheswa sephaza sa maPakistani ha hae.Yaba o tlama thota le kajeno ha ho motho ya tsebang hore o nyametse kae ebile ke moo moruti eo kerekeng ya hae ho neng ho kolekwa diranta tse sekete tsatsi le leng le le leng hore Jesu Modimo a tshwarele badumedi diba tsa bona o inkela ntlo eo a e fetola kereke ya hae.A bolella baahisani ba hae ba batjha hore ketso eo ya hae ya ho nka thepa ya motho e mong ka sheshe ha se ho inkela molao matsohong ka ha yena o na le nomoro ya mohala wa thekeng wa Modimo mme yena ke mokgethwa wa Jehova o hlola a founelana la Ramasedi.Empa ba bang ba baahi ba neng ba tletse moya wa matemona ba buele marameng ba re ha ele ntho e tjena ya ho utswa ntlo ya motho e mong ha ba e tjhaele monwana.Ba buela tlase jwaloka batho ba tshohileng ba re etsahetseng ha mosadi eo ho bolela hore se nna sa etsahala ho bona.Ba shweshwetha ba re ba ilo tlaleha taba eo sepoleseng.Yare beke tse pedi ka mora hore ba tlalehe ketso ya ho utswa ntlo sepoleseng ditopo tsa bona tsa fumanwa di se di bodile hampe kae kae mmileng o tswang ka hara lekeishining la Qhanollong.Hona mantsiboya ao moruti wa kereke e ntjha a etsetsa ba baholo ba sepolesa mokete o moholo are oa ba leboha a sa hlalose hore o ba lebohelang empa bao barebare ba re ba ya tseba hore one a leboha sepolesa se hlolehileng ho etsa dipatlisiso le ho fuputsa hore batho ba tlalehileng ho utsaw ha ntlo.

Lefu la ntatae le ile la etsa hore Tankiso a hloname haholo.Yena le mmae ba ne ba hula ba hlorile ere ha ho sena dijo ka tlung ha diphororo tsa meokgo di theoha sefahlehong sa mmae a mo kgothatse Tankiso are, 'Thola mme.Phumula meokgo ya hae.Ke se ke hodile.Ke se ke tla qeta sekolong.O tla bona.Ke tla o sebeletsa mme tlala e tla fela mona ka tlung.'Ebe oa kgothala mme wa Tankiso a be a ye kgwaphokwaphong ya mosebetsi nyana wa tokgong a sebetse hore yena le ngwana ba fumane se yang ka maleng, ba se ke ba robala ka lephako.
Ha ele Tankiso dibuka le chess tsa fetoha metswalle ya hae.Hore a seke a touta haholo ka lefu la ntatae a itahlela ka setotswana hara lefatshe la dibuka.Dibuka tseo a neng a di rata haholo e ne e le tsa bofokisi tsa Sherlock Holmes.Di ne di mo kgothatsa are, 'Ka tsatsi le leng le nna ke tla etsa jwaloka Sherlock Holmes le Hercule Poirot.Ke tla bula lekala la ka la bofokisi la poraefete ebe bophelo ba ka kaofela ke tsomana le babolai, ke ba tshware ba hlahlellwe tjhankaneng.Bophelo ba ka kaofela ke tla bo phela ke sebelletsa toka le molao.'
Mme wa Tankiso o ne a ngoreha haholo ha a le mosebetsing a rapela a re Modimo o mo thuse ngwana hae a se ke a hlaselwa ke batlatlapi jwalo ka ntatae.Hoseng ho hong le ho hong o ne a laya Tankiso haholo are, 'Tankiso ngwanaka...ke a o kopa.Ke seke ka utlwa le ka letsatsi le le leng hore wena o tsamaya le di tsotsi.Mamela ke o jwetse.Batho ba kgopo ba baholo ba sebedisa bana hore ba phetise merero e mebe ya bona.Ba thetsa bana ba kang wena ba tswang malapeng a hlophehileng ba ba tshepise ntho tse ding siyo ba ba rute ho sebedisa dithitifatsi ere ha bana bao ba se ba fetohile makgoba a dithitifatsi ba ba qobelle hore ba rekise mmele ya bona, ba ba qobelle hore ba rekise dithiyifatsi ba di tlatse hara setjhaba ke ka hoo o bonang bana ba bangata ba jang nyaope ba; e tjena kajeno.Ngwanaka.A ko mamele mmao ha a okgalema hle.O ya e bona ntlo yane ya bodumedi ba bohata akere? Ao Tankiso ngwanaka.Le ha o ka kgalla ha kae...o se ke wa kena ka hara yona.O tla jewa ke dinyamatsane.Tse ding tsa tsona di kgona ho bua.Batho ba phelang ka hara ntlo eo ke dihahabi tse tsamayang ka maoto a mabedi.O tla bona tosa le madinyana a yona ha oka kena ntlong eo Tankiso.'
Tankiso a araba ka boikokobetso bo boholo are, 'E.Ke o utlwile mme.Nkeke ka o phoqa bophelong ba ka kaofela.'

Bosiu ka letsatsi la la...kgwedi e le ya...selemong sa...Tankiso ha a ntse a robetswe a lora a bona ntatae a mo etetse mme torong eo ya Tankiso ntatae a o ile a mo laela hore hoseng a potlake pele ntho di senyeha mane laeboraring.Torong a bontshwa mofu ntatae a mo laela hore ha Tankiso a fihla laeboraring a kadime buka ya chess e ngotsweng ke Bobby Fischer mampodi wa mehlheng wa chess ere ha ha Tankiso a le seterateng a e phetle ho fihlela a fihla leqepheng la sephiri le buwang ka sehloha se itseng sa sephiri a bone.Hoseng Tankiso ha a tsohe a hopola toro eo.Empa a se ke a bolella mmae hobane mmae o ne a lla ha motho a ne a ka mo hopotsa ntatae.Seterata se yang laeboraring se ne se mo qobella hore a fete pela ntlo yane e neng e tjheswe ke batho ba tletseng mona ba Qhanollang.Moruti ya neng a dula moo ka kgang jwale o ne a ipitsa Moruti Maponapona athe ntlo yona ya tuma hara lekeishini ya tsebahala ka lebitso la Kereke Ya Sephiri.
Jwale Tankiso ha a ntse a totoba e itse ha a ptjang-ptjang a a re o fetisa mahlo bona ntho dihaeya jareteng ya Kereke Ya Sephiri.Ngwana a bona Moruti Maponapona ka mahlo a nama a nka dithitefatsi a di foqa bana ba banyane le ba ka tlase ho dilemo tse robong bao a neng a ba fetotse makgoba a dithitefatsi.Jo we.A sheba Tankiso a bona bana ba bangata tulong ba neng ba rekiswa hore ba tle ba fetolwe makgoba a thobalano ke bao ba ba rekang.Tankiso a qanoha haholo aba a tshwela sekgohlelahadi ha a bona bo ntate ba lekeishining ba se nang boikarabelo ba itshitlehile ka mabota a Kereke Ya Sephiri ba ntse ba lefa Moruti Maponapona ditjhelete tsa bona tsa mekgolo ya kgwedi kaofela hore moruti eo wa bohata a ba dumelle hore ba etse ntho tse mpe le bana ba neng ba kwetetse malapeng a bo bona.
Jwale Tankiso ha a fihla a kadima buka eo ntatae a itseng a e kadima.Ha a fihla seterateng a e phetla leqepheng nla sephiri.Banna banna.A taba tse monate ruri.Yare ha Tankiso a re mahlo tloha a bona tjhelete e ngata eo ntatae a ileng a mo bankela yona ka hara buka ya chess.A thaba haholo.A utlwisisa hore bo ntate kaofela ha ba tshwane.A nna a tsamaya tsamaya ha aretha sa batho ba lekeishining ba tletse seterata ba phuthile matsoho ba sa phahamisa le ha e le monwana o le mong ho thiba mahlahana a Moruti Mapona a neng a hweletsa ka mantswe a kgopo ba re, 'Ha a pongwe hlooho! 'Ha ba bang ba bona ba ntse ba otlaka e mong wa banana ba fetotsweng makgoba a tahi, dithitefatsi le thobalano ke Moruti Maponapona ya neng a leka ho baleha a itlheke a tswe kerekeng ya moruti wa tsotsi.Kgetlong leo Tankiso le yena o ile a etsa seo lekeishini le rutang batho.A thola tu le yena jwaloka ba bang ba neng ba sa kgotse ba sa thuse ngwana ho fihlela a bolauwa ka sehloho pontsheng ya maponesa a neng ale teng moo.
Ha

by Pheko Motaung

Comments (0)

There is no comment submitted by members.